25 jaar Instituut voor bedrijfsjuristen
“Bedrijfsjurist moet als disruptie- en risicomanager de ondernemingscontinuïteit vrijwaren”
Het Instituut voor bedrijfsjuristen (IBJ) viert vandaag, in het bijzijn van Annelies Verlinden, Minister van Justitie, zijn 25-jarig bestaan en daarmee ook het wettelijk statuut van de bedrijfsjurist. Dit unieke statuut in Europa beschermt de intellectuele onafhankelijkheid en de vertrouwelijkheid van de adviezen van de bedrijfsjurist aan zijn werkgever. Net als bij de oprichting van het IBJ in 2000, bevindt het beroep zich opnieuw op een scharniermoment. Door de digitale revolutie, de doorbraak van AI en legal tech, het complexe samenspel van nationale en Europese regelgeving en toenemende maatschappelijke onrust, is de rol van de bedrijfsjurist ingrijpend veranderd.
Om toekomstbestendig en impactvol te blijven, moet de bedrijfsjurist niet alleen juridisch expert zijn, maar ook een strategische partner en manager van disruptie en de risico’s die deze met zich meebrengt. Het IBJ ondersteunt zijn 2.500 leden daarom voortdurend met kennisdeling, de versterking van de deontologie en het bewaken van het statuut en de vertrouwelijkheid van de adviezen.
"Omdat bedrijfsjuristen ‘binnen’ hun onderneming werken blijft hun belangrijke bijdrage tot de economie en onze rechtsstaat te vaak onderbelicht. Maar dat maakt hun verantwoordelijkheid om te waken over de rechtszekerheid voor hun bedrijf of organisatie in het kluwen van wetten en regels waarbinnen ze functioneren niet minder groot” zegt Nicolas Istas, voorzitter van het IBJ.
Poortwachter van rechtszekerheid en continuïteit
De bedrijfsjurist waakt over de integriteit en de continuïteit van de onderneming door juridische compliance en risicobeheer die in deze disruptieve tijden meer dan ooit onder druk staan. In dit kader zijn AI en legal tech zowel een opportuniteit als een gevaar Ze verbeteren efficiëntie en productiviteit, ondersteunen juridische processen en versterken risicomanagement. Tegelijkertijd brengen ze aanzienlijke uitdagingen met zich mee, zoals aansprakelijkheidskwesties, risico’s voor de vertrouwelijkheid en het gevaar van digitale desinformatie en cybercriminaliteit.
Een kritische en transparante benadering van deze technologieën is essentieel. Daarom heeft de nieuwe Raad de ambitie een daadkrachtige rol op te nemen in het begeleiden van deze transformatie, door zijn leden te voorzien van informatie en opleidingen over het verantwoord gebruik van AI en legal tech.
Efficiëntie versus risico
AI en legal tech worden steeds vaker ingezet om contracten op te stellen of te analyseren, juridische adviezen te geven, due diligence uit te voeren, compliance-processen te stroomlijnen en te helpen bij risico-inschattingen. De doorbraak van het gebruik van AI in de dagelijkse praktijk van de bedrijfsjurist en in zijn onderneming in het algemeen, roept echter belangrijke vragen op over het waarborgen van de vertrouwelijkheid en intellectuele onafhankelijkheid van de bedrijfsjurist.
Juist deze vertrouwelijkheid maakt de bedrijfsjurist tot een cruciale gatekeeper binnen een onderneming die ervoor zorgt dat ondernemingen juridisch compliant opereren. Hij draagt bij aan juridische zekerheid, ethische besluitvorming en de bescherming van gevoelige strategische informatie.
“Het IBJ waakt over dit statuut en kijkt met een kritische blik naar nieuwe technologieën en de bijbehorende wetgeving. Ter gelegenheid van zijn 25-jarig bestaan introduceerde het Instituut een vernieuwde deontologische code, die de kernwaarden van het beroep en de impact van de bedrijfsjurist op de ondernemingswereld en samenleving benadrukt. Deze deontologische garantie van intellectueel onafhankelijke kwalitatieve juridische bijstand is immers belangrijker dan ooit. Zo blijft het IBJ zich positioneren rond maatschappelijke ontwikkelingen en versterken we de impact van de bedrijfsjurist binnen zijn organisatie en in de bredere samenleving,” aldus Nicolas Istas.
Toekomstbestendigheid garanderen met kennisdeling en samenwerking
Naast het bewaken van het wettelijke statuut ondersteunt het IBJ zijn leden met opleidingen en kennisdeling. In 2023 organiseerde het Instituut 120 activiteiten met 8.500 deelnames, vaak in samenwerking met zijn Practice Groups en strategische partners. Dit stelt bedrijfsjuristen in staat om hun juridische expertise verder te ontwikkelen en deze op een transversale manier toe te passen in hun dagelijkse praktijk.
Het IBJ zet bovendien sterk in op samenwerking met andere juridische beroepsgroepen en institutionele stakeholders, de politieke wereld en de academische wereld. Want juridische professionals, in welke functie dan ook, staan voor dezelfde uitdagingen.
Julie Dutordoir